Hoe werkt een spanband met ratel | Uitleg en gebruik
Een spanband met ratel gebruik je om lading tijdens transport vast te zetten. Met de ratel trek je de band aan en bouw je spanning op. Zo blijft de lading tijdens het vervoer op zijn plaats.
De werking is eenvoudig: je voert het vrije uiteinde van de band door de ratel en beweegt de hendel heen en weer. Daardoor wordt de band op een draaiende as gewikkeld. Een vergrendelingsmechanisme houdt de opgebouwde spanning vast en voorkomt dat de as zomaar terugdraait.
Maar niet iedere ratel werkt precies hetzelfde. Er zijn verschillende uitvoeringen, waaronder hobbyratels, blokratels, standaardratels en ERGO-ratels. Ook de manier waarop je de ratel bedient, kan verschillen.
Hoe werkt een ratel van een spanband?
Een ratel bestaat uit drie belangrijke onderdelen: een hendel, een draaiende as en een vergrendelingsmechanisme.
Bij zowel een 1-delige als een 2-delige spanband voer je het vrije uiteinde van de spanband door de sleuf in de draaiende as. Vervolgens beweeg je de hendel heen en weer. Iedere beweging laat de as draaien, waardoor de band stukje voor stukje wordt opgewikkeld.
Het vergrendelingsmechanisme zorgt ervoor dat de as niet zomaar terugdraait wanneer je de hendel loslaat. Zo blijft de opgebouwde spanning behouden.
Hoeveel spanning je kunt opbouwen, hangt onder andere af van de uitvoering van de ratel en de technische eigenschappen van de spanband.
Welke soorten ratels zijn er?
Spanbanden zijn verkrijgbaar met verschillende soorten ratels. De meest voorkomende uitvoeringen zijn de hobbyratel, blokratel, standaardratel en ERGO-ratel.
Het verschil zit onder andere in de constructie, de afmetingen en de sterkte van het ratelmechanisme. Ook de manier waarop je de hendel bedient, kan verschillen.
Hobbyratel
Een hobbyratel is een compacte ratel die vooral wordt gebruikt op smallere spanbanden, zoals uitvoeringen van 25 mm. Je komt dit type onder andere tegen bij spanbanden met een lagere capaciteit, voor het vastzetten van lichte lading.
Blokratel
Een blokratel heeft een compacte constructie en wordt gebruikt bij verschillende breedtes en sterkteklassen. Je vindt dit type onder andere op spanbanden van 25, 35 en 50 mm.
Door de korte handgreep is dit model handig wanneer er weinig ruimte is om de ratel te bedienen. De compacte bouw maakt de blokratel geschikt voor situaties waarin een kort rateldeel gewenst is. De korte handgreep geeft wel minder hefboomwerking dan een langere hendel.
Standaardratel
De standaardratel is een veelgebruikte uitvoering bij spanbanden voor zwaardere toepassingen. Je komt deze onder andere tegen bij spanbanden van 35, 50 en 75 mm.
ERGO-ratel
Een ERGO-ratel heeft een langere hendel en werkt met een trekkende beweging. Door de langere hendel ontstaat meer hefboomwerking. Hierdoor kun je met dezelfde handkracht meer kracht op de ratel overbrengen. Dat kan prettig zijn wanneer je regelmatig spanbanden gebruikt of wanneer je een hogere voorspankracht nodig hebt.
Wat is het verschil tussen een duwratel en een trekratel?
Naast het type ratel kun je kijken naar de manier waarop je de hendel bedient. Daarbij maken we onderscheid tussen een duwratel en een trekratel.
Bij een duwratel beweeg je de hendel van je af om de spanband aan te spannen. Dit is de gebruikelijke bediening bij veel hobbyratels, blokratels en standaardratels.
Bij een trekratel beweeg je de hendel juist naar je toe. Dit is kenmerkend voor de ERGO-ratel. De langere hendel zorgt voor meer hefboomwerking en kan het aanspannen prettiger maken.
Het verschil zit dus vooral in de bediening en de hefboomwerking. Welke ratel geschikt is, hangt af van de spanband, de benodigde capaciteit en de manier waarop je ermee werkt.
Hoe gebruik je een spanband met ratel?
De precieze werkwijze hangt af van het type spanband en de manier waarop je de lading zekert. Bij een 2-delige spanband met ratel kun je de volgende stappen aanhouden.
1. Bevestig de spanband
Bevestig de haken aan geschikte bevestigingspunten. Controleer of de haken goed aansluiten en of de band op de juiste manier over of rond de lading loopt.
2. Voer de band door de ratel
Open de ratel en voer het vrije uiteinde van het windseldeel door de sleuf in de draaiende as.
Trek eerst zoveel mogelijk losse band met de hand door de ratel. Zo voorkom je dat je onnodig veel band op de as hoeft te wikkelen.
3. Span de band aan
Beweeg de ratelhendel heen en weer. De as draait mee en wikkelt de band op, waardoor de spanning toeneemt.
Trek de spanband niet zomaar ‘zo strak’ mogelijk aan. De benodigde spanning hangt af van de lading, de zekeringsmethode en de technische eigenschappen van de spanband.
4. Sluit de ratel
Wanneer de gewenste spanning is opgebouwd, sluit je de ratel volledig. Controleer of het vergrendelingsmechanisme goed aangrijpt en of de band netjes op de as ligt.
Hoe maak je een spanband met ratel weer los?
Om een spanband met ratel los te maken, moet je eerst het vergrendelingsmechanisme ontgrendelen. Zolang dit mechanisme actief is, kan de draaiende as niet vrij terugdraaien.
De meeste ratels hebben hiervoor een ontgrendelingshendel of -pal. Door deze te bedienen en de ratel volgens de gebruiksinstructies volledig te openen, komt de as vrij en kan de opgebouwde spanning worden opgeheven.
Houd rekening met de spanning die op de spanband staat. Wanneer je een strakgespannen spanband ontgrendelt, kan de band plotseling terugschieten.
Let op: forceer een ratel nooit wanneer deze niet wil openen. Controleer of je de ontgrendeling op de juiste manier bedient en houd je handen en gezicht uit de buurt van de band.
Wat is het verschil tussen een 1-delige en 2-delige spanband met ratel?
Het verschil tussen een 1-delige en 2-delige spanband zit vooral in de opbouw.
Bij een 1-delige spanband vormen de band en ratel één geheel. Je werkt met één doorlopende band die volgens de gekozen zekeringsmethode wordt aangebracht.
Een 2-delige spanband bestaat uit een rateldeel en een afzonderlijk windseldeel. Beide delen zijn voorzien van een haak en worden aan geschikte bevestigingspunten gekoppeld. Vervolgens voer je het vrije uiteinde van het windseldeel door de ratel en span je de band aan.
De werking van het ratelmechanisme is bij beide uitvoeringen in principe hetzelfde. Het verschil zit vooral in de manier waarop je de spanband bevestigt en gebruikt.
Hoe strak moet een spanband met ratel?
Een spanband moet voldoende spanning hebben om de lading volgens de gekozen zekeringsmethode vast te zetten. Zo strak mogelijk aantrekken is daarbij geen goede vuistregel.
Bij het bepalen van de benodigde voorspanning spelen onder andere twee technische waarden een rol:
- LC (Lashing Capacity): geeft de capaciteit van het spanmiddel binnen de ladingzekering aan.
- STF (Standard Tension Force): geeft de standaard voorspankracht aan die met de ratel kan worden bereikt bij de voorgeschreven standaard handkracht.
Welke waarden nodig zijn, hangt af van de lading en de manier waarop je deze zekert. Kijk daarom altijd naar het label en de technische specificaties van de spanband.
Waar moet je op letten tijdens het gebruik?
Een spanband met ratel moet niet alleen goed worden aangespannen, maar ook in goede staat zijn. Controleer de spanband daarom vóór ieder gebruik.
Let daarbij op de volgende punten:
- Controleer het bandweefsel op sneden, rafels en andere beschadigingen;
- Controleer de naden, haken en ratel op slijtage of vervormingen;
- Bevestig de haken alleen aan geschikte bevestigingspunten;
- Voorkom dat de band over scherpe randen schuurt;
- Gebruik waar nodig geschikte randbescherming;
- Controleer het label en de technische waarden van de spanband;
Gebruik een beschadigde spanband niet meer. Ook wanneer de band op het eerste gezicht nog sterk genoeg lijkt, kunnen de eigenschappen en betrouwbaarheid door beschadiging zijn verminderd.
Welke spanband met ratel heb je nodig?
Welke spanband met ratel geschikt is voor jouw transport, hangt af van de toepassing, de bevestigingspunten en de benodigde capaciteit. Je kunt onder andere kiezen uit verschillende breedtes, zoals 25, 35, 50 en 75 mm, en uit 1-delige en 2-delige uitvoeringen.
Ook het type ratel, de lengte en de haken spelen een rol. Kom je met een standaarduitvoering niet goed uit? Dan kunnen we een spanband met ratel ook op maat samenstellen.
Bekijk het assortiment spanbanden met ratel en kies de uitvoering die past bij de manier waarop je de lading wilt zekeren. Twijfel je over de juiste combinatie? Dan denken we graag met je mee.